რევიუ #78: ა. კილაძის ჯაზ-ნონეტი – EP (1973)

cover

psychedelic rock, folk-rock, vocal jazz

ტრეკლისტი:

  1. ლაშქრული (2:55)
  2. მზე (2:38)
  3. ჩემი ცხენი (1:45)
  4. გურული (3:07)

შემადგენლობა:

  • ალექსანდრე კილაძე – ხელმძღვანელი
  • ?

ახლა მინდა ერთი ჩანაწერი წარმოგიდგინოთ, რომელზეც არც მე ვიცი დიდად რამე. ალექსანდრე კილაძეს ქართული ფოლკლორისა და მრავალხმიანობის ჯაზ-კონტექსტთან ადაპტირების ძალზედ დიდი სტაჟი აქვს. ვინც მის შემოქმედებას იცნობს, უმეტესობას მისი “ჯაზ-ქორალი“ ჰყავს მოსმენილი, რომელმაც ოთხმოციანების არა მხოლოდ საბჭოთა კავშირში მოიპოვა პოპულარულობა, არამედ აქტიურად გასტროლირებდა საზღვარგარეთაც. ამ ბენდზე შემდეგში ვისაუბრებთ, მაგრამ რაც კიდევ უფრო საინტერესოა, კილაძემ ამ ტიპის ექსპერიმენტები სამოცდაათიანების დასაწყისში დაიწყო. ჰოდა მისი “ჯაზ-ნონეტის“მინიონი (EP), რომელიც 1972 წლით თარიღდება, შეიცავს დაახლოებით იმ ინგრედიენტებს, რომელმაც „ჯაზ-ქორალი“ 15 წლის შემდეგ გახადა პოპულარული.

თარიღის გარდა ამ ე,წ, flexi-ს (ელასტიური, „ცელოფნის’ ფირფიტა“) შესახებ არაფერი ვიცი – ის გამორჩენილია საბჭოთა ლეიბლ „მელოდიას“ ყველაზე ფართო რეტროსპექტულ კატალოგებშიც, ინტერნეტში კი ვერბალური ინფორმაცია არის 0. მუსიკას რაც შეეხება, წარმოდგენილი 4 სიმღერა დახვეწილი პოლიფონიის და ფოლკ-იმპროვიზების აკომპანემენტად იმ დროისთვის ტიპიურ როკ-ინსტრუმენტებს იყენებს – ასე რომ, აქ ჯაზზე მეტად ფსიქოდელიური-როკ მუხტი იგრძნობა და შედეგი, ნებსით თუ უნებლიედ, ძალიან საინტერესოა. ჟღერადობა იმ პერიოდის ქართული ჯგუფების მსგავსია („ლალე“ „ოროველა“, „ციცინათელა“, „აისი“), მაგრამ საბოლოო ჯამში მათზე გაცილებით მეტად ჩამოყალიბებული და ფოკუსირებული. ის უკვე მოასწავებს იმ ჯაზ-როკ ექსპერიმენტებს, რასაც 75-მა სულ რამდენიმე წელიწადში მიჰყო ხელი.

ამრიგად, მიუხედავად იმისა, რომ ისტორიამ ეს რელიზი საგულდაგულოდ გადამალა, შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ მან საკმაო გავლენა მოახდინა შემდეგ რამდენიმე წელიწადში ქართული ჯაზ-როკ ესთეტიკის განვითარებაზე (მაგ. „აისი“ აშკარად ‘ჯაზ-ნონეტს“ დაესესხა ქალთა პოლიფონიის იდეას). ამას გარდა, ეს იმ პერიოდის ერთ-ერთი ფსიქოდელიზებული მუსიკის ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია, ასე რომ ჩემგან ამ დაკარგულ განძს, პირადი ბონუსის გათვალისწინებით, 8,5 / 10. ამ ოთხიდან ორი სიმღერა („მზე“, „გურული“) “ჯაზ-ქორალის” 1986 წლის ალბომისთვის თავიდან დამუშავდა.

————————————————————————————————————

Now I’d like to present a recording I myself know very little of. Alexander Kiladze has a long experience of adapting the Georgian folklore and polyphony to jazz-context. Most of people acquainted with his music have merely heard his “Jazz Choral”, band that not only attained popularity in USSR, but also actively toured abroad in late eighties. We are going to talk about it someday soon, but what’s more interesting, Kiladze started his experiment in the early seventies. So a flexi EP, released by his “Jazz Nonet” in 1972, is made up of similar ingredients that made “Jazz Choral” so popular 15 years later.

Besides the date of release, I know nothing about this EP. It is somehow omitted from the most comprehensive retrospective “Melodya” catalogs and there is zero verbal info in internet. Concerning the music, the 4 songs presented on the EP make use of rock music instruments typical of that time and place as the accompaniment to the very exquisite polyphony and folk-improvisations. So here it all gives out more a psychedelic folk-rock than a jazz vibe, and the result, whether intended or not, is very interesting. The sound is reminiscent of other Georgian bands of that period (“Lale”, “Orovela”. “Tsitsinatela”, “Aisi”), but it’s overall much more formed and focused compared to their peers, forewarning the folk / jazz-rock experiments 75 would commence in just a couple of years.

So despite this release having been thoroughly hid by history, we can speculate that it exerted quite an influence on the development of Georgian jazz-rock aesthetics for some years to come (for example “Aisi” most likely borrowed the idea of female polyphony from them). Besides, this EP is one of the best examples of Georgian psychedelized music of that period, so this lost gem, considering a small personal bonus, gets 8,5 / 10 from me. Two of these four songs were subsequently reworked for Jazz Choral’s album from 1986.

გადმოსაწერი ბმული / download link: Alexander Kiladze Jazz Nonet – EP (1972)

რევიუ #77: Adramalech – Drawing The Nature (2011)

Front

atmospheric black metal, dark ambient

ტრეკლისტი:

  1. Drawing Part I (1:11)
  2. Drawing Part II (5:41)
  3. Drawing Part III (8:10)
  4. Drawing Part IV (6:00)
  5. Drawing Part V (5:37)
  6. Drawing Part VI (5:42)
  7. Drawing Part VII (1:50)

შემადგენლობა:

  • Omega – გიტარა, კლავიშები
  • Frantic – ბას-გიტარა

Black metal-თან ასოცირებული მუსიკოსების ტრადიციული არაკომერციულობისა და ანონიმურობის კარგად მოგეხსენებათ, მაგრამ ეს ყველაფერი განსაკუთრებით სჩანს ამ განხრის ელექტრონულ / ამბიენტ ჰოუმ-პროექტებში, სადაც დისკოგრაფიები ვრცელია, მუსიკოსი კი – უცნობი. Dungeons & Dragons-ის ერთ-ერთი პერსონაჟისაგან ნასესხები სახელით, Adramalech მათ რიგს მიეკუთვნება. პროექტის წარმოდგენილი მუსიკა ძირითადად მჭახე, ძალზედ მელანქოლიური ბლექ-მეტალის და ელექტრონული ნიუანსების ნაზავია სხვადასხვა შეფარდებებით; მათ ჩანაწერებში კი ყველასგან ერთი ალბომი გამოირჩევა, რომელიც ამ ორკაციანი ბენდის მუსიკის ესთეტიკას ყველაზე სრულად და დახვეწილად გადმოსცემს.

Drawing The Nature მთლიანად ინსტრუმენტული, შვიდნაწილიანი ალბომია. ნახსენები მუსიკალური კომპონენტები აქ გაძლიერებულია ლამაზი, სუსხიანი ატმოსფერულობით. ინტენსიურ მომენტებშიც კი, ამ ალბომის ბლექ-მეტალი დაფუძნებულია მოკლე, განმეორებად მელოდიურ მოტივებზე; ზოგჯერ კი ეს მასიური, მაგრამ მაინც რბილი რიფები ეფლობა გამყინავ, რევერბერაციულ თოვლში. ეს განსაკუთრებით კარგად სჩანს მესამე და მეოთხე ნაწილებში – აქ აღწევს ალბომი ემოციურ პიკს. დანარჩენი ნაწილები (მეექვსეს გარდა) ალბათ საუკეთესო ამბიენტური მომენტებია ბენდის შემოქმედებაში. ისინი კარგად ავსებენ ალბომის მიერ დახატულ. მძინარე ზამთრის ბუნების მონოლითურ სურათს.

ჩემი აზრით, ალბომი მსგავსი მუსიკის მსმენელებს ძალიან მოეწონებათ – რეკომენდებულია როგორც Burzum-ის ამბიენტ / ბლექ-მეტალ ალბომების მოყვარულთათვის, ასევე მაგალითად, Alcest-ის სენტიმენტალური მელანქოლიის დამფასებლებისთვის. მუსიკა მთლიანად მინორშია გადაწყვეტილი, მაგრამ მისი მსუბუქი ატმოსფერულობა საშუალებას მოგცემთ, დიდად არ დაითრგუნოთ. ვისაც კი ბლექ-მეტალი სპეციფიკური ვოკალის გამო არ გიყვართ, აქ ეს პრობლემა საერთოდ არ არის. 2012 წელს ამ პროექტი შეჩერდა და მისმა წევრებმა წამოიწყეს ახალი, ამჯერად post-metal ბენდი Give That Man A Report.

7,5 / 10.

 ————————————————————————————————————

Non-commercial approach of black metal musicians is well known, however this is best felt in their electronic / ambient home-projects, with extensive discographies and almost nothing known about the people behind. With the name borrowed from Dungeons & Dragons video game, Adramalech belongs to this kind of bands. Their music is mostly a mix of raw, utterly melancholic black metal and electronic nuances in various ratios – but still there’s one album in their recorded output that most fully and exquisitely showcases the aesthetics of this two-man band.

Drawing The Nature is a fully instrumental, seven-part album. The aforementioned musical elements are augmented with the beautiful, frosty atmosphere. Even in its most intense, the album’s black metal is founded on repetitive melodic motives; and at times, these massive but still soft riffs are drowned into freezing, reverberative snow. This is best heard in Part III and IV, which constitutes album’s emotional peak. Other parts (besides Part VI) could be the best ambient moments overall in the band’s music – they fill in the album’s monolithic picture of sleeping winter nature.

I think lovers of this particular brand of music will like it much – it’s recommended to everybody who appreciates Burzum’s ambient/black-metal, Alcest’s sentimental melancholy or everything in between. Album is all in minor, but the soaring atmosphere won’t let you get depressed. If you dislike black metal for its specific vocals, there’s no problem with it here. 2012 this project was put on hold as the members turned their attention to a new post-metal band, Give That Man A Report.

7,5 / 10.

გადმოსაწერი ბმული / download link: Adramalech – Drawing The Nature (2011)

რევიუ #76: New Discipline – ND Live! In Regensburg (1994)

nd

progressive rock, jam band, new wave

ტრეკლისტი:

  1. Intro (8:12)
  2. Fascination (7:13)
  3. Our Story (6:44)
  4. Dancing On The Leaf (4:37)
  5. Город Золотой (3:38)
  6. Walking Down (4:47)
  7. Cage (4:37)
  8. A Mob Of Crazy Butchers (7:38)
  9. Between The Sky And The Land (5:44)
  10. Jam (1:28)
  11. Sometimes (6:00)

შემადგენლობა:

  • სერგეი დავიდოვი – ვოკალი, გიტარა, კლავიშები
  • იური მაკაროვი – ვოკალი, ვიოლინო
  • ნუგზარ ფანცულაია – გიტარა
  • ვადიმ ჩერნიშევი – ბასი
  • რობერტ ნერსესოვი – კლავიშები
  • ალექს გეგეშვილი – საქსოფონი
  • ედო დავიდოვი – დასარტყამი ინსტრუმენტები
  • დათო ადუაშვილი – პერკუსია
  • დიმა დემჩინსკი – ტექსტები

საქართველოში მოღვაწე რუსულენოვან ალტერნატიულ მუსიკოსებზე ძალიან ცოტაა ცნობილი, არადა მათ ოთხმოციანებში რამდენიმე ამბიციური პროექტი ჩამოაყალიბეს. მაგალითად, ჰარდ-როკულმა Капкан-მა თავისი ისტორიის მანძილზე (1978-1989) ერთი ალბომი და ბევრი საარქივო ჩანაწერი დატოვა; Или (1983-1993) კი, ქრონოლოგიურად, ალბათ პირველი ქართული post-punk / art-punk ჯგუფი იყო, საკმაოდ ვრცელი დისკოგრაფიით.

New Discipline-ც ოთხმოციანების ბოლოს, რუსულ სექტორში ჩამოყალიბდა. Или-სთან ამ ბენდს გიტარისტი ნუგზარ ფანცულაია ანათესავებს. მათ მიერ დატოვებული მუსიკალური მასალა თვისობრივად საკმაოდ განსხვავდება იმისგან, რაც მაშინ ქართულ ალტერნატიულ სცენაზე ხდებოდა. 1991-ში მათ ჩაწერეს ძალიან ხანგძლივი ალბომი Never Try, სადაც ყველაფერი ინგლისურადაა ნამღერი, მუსიკა კი ლავირებს Или-ს გარაჟულ art-punk-სა და რიტმულ, სინთეზატორულ new wave-ს შორის.

მათი მეორე ალბომი კი გერმანიაში, 1994 წლის 26 ნოემბერს, ქალაქ რეგენსბურგში გამართული კონცერტის დროს ჩაიწერა (სხვათაშორის, იმ პერიოდში სხვა ქართულმა ჯგუფებმაც სცადეს გერმანიაში თავიანთი მუსიკის გატანა – მაგ. Soft Eject, Adio). არაა გასაკვირი, რომ ევროპაში ჩაწერილი საკონცერტო ალბომის ხარისხი ერთიორად სჯობს მათ წინა „ქართულ“ სტუდიურ ალბომს. მუსიკალური გეზიც შეცვლილია – new wave ექსპრესიას ამჯერად არა პოსტ-პანკი, არამედ jamming-ზე და groove-ებზე დაფუძნებული, ფანკნარევი პროგ-როკი ეთავსება.

Аквариум-ის ცნობილი სიმღერის კონტექსტიდან ამოვარდნილი ქავერის გარდა, მთელი ალბომი ამ ზემოთნახსენებ მუსიკალურ ფასეულობებს ატარებს. მიუხედავად იმისა, რომ ტრეკლისტში არ არის გამოკვეთილი highlight-ი, ალბომის მსუბუქი, განმეორებადი groove-ების წყალობით ალბომი სოლიდურად და საინტერესოდ ისმინება. კიდევ ერთი პლუსია ორიგინალური ჟღერადობა, რომელსაც პროგ-როკის მასშტაბით ძნელია, ანალოგი მოუძებნო: დაახლოებით წარმოიდგინეთ Talking Heads-ის რიტმულობას და სიმღერის მანერას + Phish-ის იმპროვიზაციული დრაივი. საერთო ჯამში, ალბომის მუსიკა ინსტრუმენტული სექციების დროსაა უფრო შთამბეჭდავი. ამ ყველაფრის და მცირე პერსონალური ბონუსის გათვალისწინებით, ამ ალბომს ჩემგან 7,5 / 10. დღესდღეობით ჯგუფის წევრების დიდი ნაწილი საზღვარგარეთ, ევროპაში ცხოვრობს და მოღვაწეობს.

 ————————————————————————————————————

There is really little info about Russian-speaking musicians of the Georgian alternative music scene, although they were responsible for some quite ambitious projects in the eighties. For example, hard-rocking Kapkan left an album and a very extensive archival recorded catalogue throughout their existence (1978-1989); and Ili (1983-1993) is perhaps chronologically first Georgian post-punk / art-punk band, that recorded quite an extensive discography. 

New Discipline, established in the late eighties, related with Ili by the guitar player, Nugzar Pantsulaia, was yet another band from the “Russian sector”. Their recorded output was a bit apart from what was happening on Georgian alternative scene at that moment – they recorded their first. very long. album “Never Try”, entirely sung in English, that stood in-between Ili’s garage art-punk and rhythmic, synth-driven new wave.

Their second album was recorded on November 26, 1994, during the concert in Regensburg, Germany. (Btw, a couple of other Georgian bands also tried to export their music to Germany at those times – e.g. Soft Eject, Adio). No surprise that this live album sounds indefinitely better than their “Georgian” studio recording of back then – anyways, musical direction also took an interesting twist: now instead of post-punk, the new wave sensibilities were augmented by jam and groove-based progressive rock with some funk influences.

Besides quite out-of-context cover of Akvarium’s famous hit, the entire album conveys the aforementioned values. Although the tracklist doesn’t feature a distinct highlight, album’s light, repetitive grooves make it solid and very pleasant to listen. The original sound is a very big plus too – you cannot easily find a close analog, as it sits somewhere between Talking Heads’ rhythmic approach and Phish’s jamming excursiveness. Overall, album is more impressive during its instrumental sections.

So, “ND Live! In Regensburg” is an album of its own kind. Considering all this and a slight personal bonus, it gets 7,5 / 10 from me. Now most of the people involved with this album live in Western Europe, some still working in the music field.

გადმოსაწერი ბმული / download link: New Discipline – ND! Live In Regensburg (1994)

რევიუ #75: 75 – ვარსკვლავთცვენა (1982)

cover

pop / rock

ტრეკლისტი:

  1. ვარკვლავთცვენა / Starfall (4:56)
  2. თეთრი ღამე / Bright Night (2:25)
  3. ფოთოლცვენა / Falling Leaves (3:12)
  4. ლიანები / At The Seaside (3:39)
  5. ციხისძირი / Tsikhisdziri (4:04)
  6. არა (აღარ გამებუტო) / Don’t Be Angry (2:37)
  7. პირველი სიყვარული / First Love (2:56)
  8. ბაკურიანი / Bakuriani (3:25)
  9. სადღაც / Somewhere (2:07)
  10. ტირიფები / Willows (4:29)
  11. იმპროვიზაცია / Impromptu (1:31)
  12. გულმართალი კაცი მიყვარს / My Song (2:15)

შემადგენლობა (სოლისტები):

  • თეიმურაზ რევაზიშვილი (1, 4, 6)
  • ბესიკ კალანდაძე (2, 5 10, 11)
  • კობა ბეჟიტაშვილი (3, 7)
  • უჩა კორძაია (8)
  • ნუგზარ ერგემლიძე (9)
  • რობერტ ბარძიმაშვილი (12)

ბლოგის არსებობის მანძილზე პირველად ვუთხმობ ერთსადაიმავე ბენდს მეორე განხილვას; მაგრამ ახედეთ რევიუს ნომერს და მიხვდებით, რომ სხვანაირად ვერც იქნებოდა. სამოცდაათიანების ბოლოს 75-ში დიდი ცვლილებები მოხდა – შეიცვალა ბევრი წევრი, მოვიდნენ ახლები. გადამწყვეტი მომენტი ჯგუფში ბესო კალანდაძისა და თემურ რევაზიშვილის მოსვლა იყო, რომელთა ვოკალურ მანერასაც ნელ-ნელა ჯგუფის მუსიკა დაექვემდებარა. ასე რომ, ოთხმოციანების დასაწყისში ფოლკლორზე დაფუძნებული ეს ჯაზ-როკ კოლექტივი მელოდიურ, თანდთანობით სასიმღერო პოპ-როკ ჯგუფად გადაიქცა.

საკონცერტო ალბომი „ვარკვლავთცვენა“ 1982 წელსაა ჩაწერილი. როგორც ამბობენ ესაა მთლიანი კონცერტის პირველი, ოფიციალური ნაწილი. მეორე ნაწილში როგორც წესი, უფრო გამომწვევი, ცენზურასთან მეტად კონფრონტაციული მუსიკა შესრულდა; პირველი ნაწილი კი  უფრო მსუბუქ მუსიკას დაეთმო. ამ ყველაფრის მიუხედავად, ეს ალბომი საბჭოთა დროის ქართული როკის ერთ-ერთი მწვერვალია – უბრალოდ ძალიან ძლიერი სასიმღერო მასალის გამო. მართლაც, ალბომში მოთავსებული 12 ნაწარმოებიდან უმეტესობა ქართული სიმღერის ოქროს ფონდშია შესატანი. ბევრი მათგანი ხალხში დღესაც ძალიან პოპულარულია („პირველი სიყვარული“, „ლიანები“, „ტირიფები“) ან მომდევნო დეკადებში ძალიან ბევრჯერ გადამღერებულა („ციხისძირი“, „გულმართალი კაცი მიყვარს“, „თეთრი ღამე“). ნაკლებად ცნობილ სიმღერებს შორის კი შეხვდებით ულამაზეს „არა (აღარ გამებუტო)“-ს და ოთარ რამიშვილის „ექსპრომტს“.

ვისაც ჯერ ეს სიმღერები არ მოგისმენიათ, გეტყვით, რომ ალბომის პოპ-როკს ეპიზოდურად ერწყმის სხვადასხვა ნიუანსები. განყენებულ, მაღალი რეგისტრის სინთეზატორებს და მომენტებში Pink Floyd-ის სტილის გიტარებს მსუბუქი space ელემენტი შემოაქვთ. მომენტებში ისმის ფანკი და დისკოც, მაგრამ ჯგუფისთვის მახასიათებელი ჩასაბერების ძლიერი სექციიდან მხოლოდ მცირე კვალია დარჩენილი.

საბოლოოდ, ალბომის კომპოზიტორთა (ძირითადად ზურა მანაგაძე და ნუგზარ ერგემლიძე, რომელთაც ალბათ თავიანთი საუკეთესო სიმღერები ამ ალბომითვის დაწერეს) და ბრწყინვალე ვოკალური შესრულების წყალობით მივიღეთ ქართული პოპ-როკითვის კლასიკური ჩანაწერი. ალბომი იდეალური არაა (არის ერთი სუსტი „ბაკურიანი“ და რამდენიმე საშუალო სიმღერა), მაგრამ ეს ადვილად იყლაპება სხვა ღირსებათა ფონზე.

ასე რომ, პერსონალური ბონუსის გათვალისწინებით, ალბომს ჩემგან 9,5 / 10. აუცილებლად მოსასმენია!

 ————————————————————————————————————

It’s the first time I ever dedicate the second review to the same band throughout the blog; but if you notice the review number you’ll see it just couldn’t be otherwise. 75 underwent many changes in the late seventies. Many early members left while others came in. Still, the crucial point was the arrival of Beso Kalandadze and Temur Revazishvili who conformed the band’s music under their own vocal style. So, in early eighties, once a folk-influenced jazz-rock collective slowly morphed to a catchy pop/rock band.

Starfall, a live album, was recorded in 1982 and contains the first, official section of the concert. Band would mainly dedicate the second section to more provocative music which used to confront censorship in some way, but the first half was mainly represented by lighter music. Despite all that, the brilliant songwriting makes this album a pinnacle of Soviet Georgian rock music. In fact, out of 12 songs presented here, most should be inducted to the golden book of Georgian song. Many of them are still hugely popular among people (“Pirveli Siyvaruli” [7], “Lianebi” [4], “Tirifebi” [10]) or have been performed in the numerous new versions (“Tsikhisdziri” [5], “Gulmartali Kaci Miyvars” [12], “Tetri Game [2]). Even the lesser-known songs contain brilliant “Ara (Agar Gamebuto) [6] and “Impromptu” [11].

For whom still haven’t heard those songs, I’d describe this album as pop/rock with various episodic nuances and spices. High-pitched, detached synthesizer sound and Pink Floyd-oriented guitar work instills a light spacey component; there is some disco and funk here and there (a characteristic of Georgian music from that period), but there are only a few detectable traces of the band’s once-mighty brass section.

So, thanks to songwriters’ excellence (Zura Managadze and Nugzar Ergemlidze might have composed all of their best songs just for this album) and nearly impeccable vocal performances this album ranks as a Georgian pop/rock classic. Although album is not ideal (there’s the weak “Bakuriani” [8] and a couple of average songs), but these few drawbacks can be swallowed safely next to the great merits of this recording. 

That means, considering a personal bonus, this album gets 9,5 / 10. A must-have for ones even remotely interested in Georgian rock music.

გადმოსაწერი ბმული / download link: 75 – Starfall (1982)

რევიუ #74: ნიკა წერეთელი & მამუკა ბერიკა – ანიდან ჰოემდე (2001)

anidanhoemde

world music, ethnic fusion, downtempo

ტრეკლისტი:

  1. Maidani (6:02)
  2. Om Nama (5:50)
  3. Erekheli (5:21)
  4. Papaya (4:46)
  5. Achu-Achu (5:33)
  6. O (12:15)
  7. Golkonda (5:44)
  8. Anidan Hoemde (5:04)
  9. More (3:51)
  10. Mandala (Bonus) (5:00)

შემადგენლობა:

  • ნიკა წერეთელი – პროგრამირება, არანჟირება, პერკუსია, კლავიშები, ვარგანი
  • მამუკა ბერიკა – ვოკალი, ფლეიტა, პერკუსია (2, 3, 5, 6, 8, 9), პროდუსერი (2-6, 8-9)
  • დავით “კაკადუ” მაჭავარიანი – დასარტყამი ინსტრუმენტები (2, 8)
  • ზურა ძაგნიძე – გიტარა (7, 8, 9)
  • მადი სერებრიაკოვა – ვოკალი (3, 8, 9)
  • დათო თოიძე – ვოკალი (1, 7)
  • გიორგი სიხარულიძე – ვოკალი (2)
  • ალექს გაჩავა – ტაბლა (4)
  • ვახო მამალაძე – ვოკალი (3)
  • კვინტეტი ურმული და დათო ქავთარაძე – დუდუკი (1, 7)

საქართველოსნაირ ქვეყნებში, სადაც მუსიკა ფოლკლორში ტრადიციულად ერთგვარად პრივილერგიერებულია, დიდი აფიშირებისა და ხელშეწყობის გარეშეც კი, სპონტანურად ყოველთვის იქმნებოდა ხოლმე ეთნიკური მუსიკისა და სხვადასხვა სტილების საინტერესო სინთეზები. ოთხმოცდაათიანების დასაწყისში დასავლეთ ევროპაში გაჩენილმა ელექტრონული მუსიკის ფოლკლორულთან შეზავების მოდამ დეკადის ბოლოს ჩვენთანაც შემოაღწია და ახალ ათწლეულის პირველ ნახევარში საქართველოში უკვე წარმოიქმნა რამდენიმე ძალიან საინტერესო ethnic fusion პროექტი. პროექტები “სამება“, თავისი თითქმის საცეკვაო დრაივით, “ქორალი“, თავისი აქცენტით ვოკალურ პოლიფონიაზე, “ადილა” თავისი უნებური lo-fi ესთეტიკით, სხვებისგან ამ მუსიკისადმი თავისი მახასიათებელი მიდგომით გამოირჩეოდნენ, თუმცა იმდროინდელი ქართული ethnic fusion-ის საუკეთესო მომენტად მაინც ნიკა წერეთლისა და მამუკა ბერიკასანიდან ჰოემდე” მიმაჩნია. ბევრ მოწვეულ მუსიკოსს შორის აქ არიან ნიკა წერეთლის კოლეგებიც Afternoon Version-იდან.

ეს ალბომი არაა იმდენად ფოკუსირებული ქართულ ფოლკლორზე; აქ უფრო ტრანსნაციონალური აღმოსავლური გავლენები დომინირებს: საქართველოს შემდეგ შემოივლით სომხეთს, შუა აზიას, ინდოეთს. გამოყენებულია ბევრნაირი ბუნებრივი და სემპლირებული ნელი, რიტმული პერკუსია რაც თბილ, სინთეზატორულ ფონთან და ბერიკას ბარიტონთან ერთად ერთად განყენებულ, დაახლოებით Sacred Spirit-ის მსგავს სამედიტაციო განწყობას ჰქმნის. სინთეზატორული ჟღერადობა და მოკლე არპეჯირებული სეკვენსები ხშირად Alan Parsons-ის სოლო ალბომ “A Valid Path“-ის მსგავსია, მუსიკის “ინდური” მხარე კი მომენტებში Deep Forest-ის “Music Detected“-ს და Shpongle-სეული ფსიქოდელიური ტრანსის ყველაზე ნელ მომენტების გამოძახილია.

მთლიანობაში ალბომი ძალიან კარგია კომპოზიციურად – სხვადასხვა ნაწარმოებებში აღმოსავლეთის სხვადასხვა მხარეთა მოტივებია გამოყენებული რაც ნამუშევარს იმ მრავალფეროვნებას ანიჭებს ხოლმე, რაც ამ ტიპის ალბომებს ძალიან ხშირად აკლია. ამასთან ერთად, ეს გავლენები ერთი ხელწერითაა დამუშავებული და ნამუშევარი ფრაგმენტულადაც არ ისმინება. მოკლედ, “ანიდან ჰოემდე” თანაბარი მაღალი დონის ალბომია; საუკეთესო ნაწარმოები კი ჩემთვის სასათაურო სიმღერაა, ბოლოში ძალზედ შთამბეჭდავი პერკუსიული კრეშენდოთი. რეკომენდებულია ფართე აუდიტორიისთვის – განსაკუთრებით მათთვის, ვისაც ე.წ. downtempo ელექტრონული მუსიკა უყვარს.

8,5 / 10.

————————————————————————————————————

In the countries like Georgia, where music is, by tradition, somewhat privileged over other arts in folklore, the interesting fusions of ethnic music with different styles would spring up spontaneously, even without much help or promotion. The trend of mixing ethnic music with various electronic approaches, first set in early-90s Europe, finally got it’s way into Georgia by the endiof the decade, so the dawn of the new millennium already saw a number of interesting ethnic fusion projects emerge. “Sameba“, with their almost a dance-music drive, “Qorali“, with the clear spotlight on vocal polyphony and “Adila” with unpurposeful lo-fi aesthetics, distinguished themselves by their characteristic musical approach, but still, “Anidan Hoemde” (approximately translated as “From A to Z” in English), a collaborative album by Nika Tsereteli and Mamuka Berika, count as the best of this bunch in my book. Here are Tsereteli’s colleagues from Afternoon Version among the musicians guesting on this album.

That said, the album in question is not as centered on Georgian folklore; it’s dominated by certain transnational oriental influences: from Georgia, you will be led on a trip to Armenia, Middle East, India. There’s a plenty of natural and sampled slow, rhythmic percussions, which together with warm synthesizer background and Berika‘s baritone vocals create a detached, meditative atmosphere akin to Sacred Spirit. Overall synthesizer sound and short arpeggiated sequences are somewhat similar to Alan Parsons‘ “The Valid Path” album, while the most of the “Indian” moments echo Deep Forest’s “Music Detected” or a slower kind of Shpongle‘s psychedelic trance.

Composition-wise, album is very good overall – motives from different eastern places are used in the different pieces and it gives the album a welcome quality of versatility, all too often absent from this kind of music. Still all those influences are filtered with similar creative approach, so despite it’s variety this work still doesn’t feel fragmented. To put it short, “Anidan Hoemde” is an equal, high-quality album; best cut for me would still be the title piece, with its huge percussive crescendo. Recommended for a wide audience – especially for those who love downtempo electronic music.

8,5 / 10.

გადმოსაწერი ბმული / download link: Nika Tsereteli & Mamuka Berika – Anidan Hoemde (2001)

რევიუ #73: ორერა – ძველ თბილისში (1978)

orera

urban music, pop

ტრეკლისტი:

  1. ჩემს სიმღერას ვინც გაიგებს (2:47)
  2. მეთევზის სიმღერა (2:53)
  3. ფიროსმანი (3:58)
  4. კარგი იყო, არ გამეცან თავიდან (4:42)
  5. სიმღერა მეტეხზე (3:36)
  6. მტკვარს მიჰყვება (1:45)
  7. სუბსარქისის ქარო (3:22)
  8. კეკელ-ჯან (2:11)
  9. ალაგ-ალაგ დავდივარ (3:10)
  10. ძველი უბნის მელოდიები (3:01)
  11. გმირების ხსოვნა (3:49)

შემადგენლობა:

  • თეიმურაზ მეღვინეთუხუცესი – როიალი, მუსიკალური ხელმძღვანელი
  • ვახტანგ კიკაბიძე – ვოკალი, დასარტყამი ინსტრუმენტები, სამხატვრო ხელმძღვანელი
  • ნანი ბრეგვაძე – ვოკალი
  • თეიმურაზ დავითაია – ვოკალი, გიტარა
  • გენო ნადირაშვილი – ბას-გიტარა, კონტრაბასი, ვოკალი
  • ზურაბ იაშვილი – ელექტროორღანი, ვოკალი
  • ალექსანდრე მანჯგალაძე – ფლეიტა

დიდად არასოდეს მყვარებია “ორერა“, თუმცა ამ ბენდის ისტორიულ მნიშვნელობას გვერდს ვერ აუვლი. “ორერა” 1959 წელს დაარსდა როგორც კვარტეტი და იმ დროისთვის ის საბჭოთა კავშირში პირველი ვოკალურ-ინსტრუმენტული ანსამბლი იყო. ალბათ იმ ფაქტმა, რომ ისინი პირველი 10 წლის განმავლობაში მუსიკალურად თითქმის სრულ ვაკუუმში ვითარდებოდნენ, გამოიწვია ისიც, რომ საკმაო საშემსრულებლო ნიჭის მიუხედავად, მათ ვერა და ვერ იპოვეს მათი სახასიათო მუსიკალური გეზი. ისინი მიედ-მოედებოდნენ ყველაფერს – ქართული ფოლკლორიდან და საავტორო სიმღერებიდან რუსულ რომანსებამდე. შიგადაშიგ იყო დასავლური beat და ფსიქოდელიური მუსიკის რუდიმენტები და ბევრი უცხოური სიმღერის ქავერი, რომელიც თავისი სიუხვის მიუხედავად ძალზედ ზედაპირული და ბევრის არაფრისმთქმელი იყო. მაგრამ რაც ჩემთვის “ორერას” მიერ შესრულებულ ძალიან ბევრ სიმღერას მოსასმენად შეუძლებელს ხდის ესაა მათ ტექსტებში რუსულ-ქართული ქიმერები. ძალიან ბევრი სიმღერაა გავერანებული და ჩემი ფლეილისტიდან წაშლილი ამ უადგილოდ ჩასმული რუსული “თარგმანების” გამო.

ასე გადიოდა წლები. შემდეგ ეს სტაგნაცია რობერტ ბარძიმაშვილს მობეზრდა და მან დააარსა მუსიკალურად გაცილებით მეტად ღირებული “75“; თუმცა მისი წასვლის შემდეგ, 1978 წელს, ვახტანგ კიკაბიძის სამხატვრო და თეიმურაზ მეღვინეთუხუცესის მუსიკალური ხელმძღვანელობით, “ორერამ” როგორც იქნა მოახერხა გარკვეული შემოქმედებითი გეზის პოვნა და თავიდან ბოლომდე ქართული ალბომის ჩაწერა.

ანსამბლმა მიიღო ძალიან ჭკვიანური გადაწყვეტილება, ალბომი მიეძღვნათ მათ გულებთან ძალიან ახლო, ძველი თბილისისთვის; შედეგად გამოვიდა თემატურად შეკრული ალბომი, რომელმაც მომენტებში საკმაოდ საინტერესოდ შეათავსა ქალაქური სიმღერა და პოპ მუსიკა, ჯაზის ოდნავი ინტონაციებით. ჟღერადობა ძირითადად ფლეიტის, ორღანის (რომლის ანალოგებს ქალაქურ მუსიკაში ოდითგანვე იყენებდნენ) და ჯაზური ფორტეპიანოს კომბინაციას მიჰყავს, მუსიკა კი საკმაოდ მრავალფეროვანია: სპექტრით სტანდარტული პოპ-პათეტიკიდან და ბალადებიდან არქაული ქალაქური სიმღერების ძალიან ორიგინალურ გადააზრებამდე. ძირითადად შთამბეჭდავია ირაკლი კეჭაყმაძის არანჟირებული “ჩემს სიმღერას ვინ გაიგებს“, “კარგი იყო არ გამეცან თავიდან” და განსაკუთრებით “კეკელ-ჯან“. ეს უკანასკნელი ალბათ მუსიკალურად ყველაზე დახვეწილი მომენტია ალბომზე: კინტოური სიმღერა გადაკეთებულია ორიგინალურ, აღმოსავლურ ფსიქოდელიურ პოპად.

საბოლოოდ, ჩვენს წინაშეა ნამუშევარი, რომელიც უპრეტენზიულობის მიუხედავად, დახვეწილადაა მოფიქრებული ალბომმა დაიკავა თავისი გარკვეული მუსიკალურ ნიშა და ალბათ დიდი გავლენა მოახდინა შემდეგ წლებში ქალაქური მუსიკის მეინსტრიმულ სტილად გადაქცევაზეც. ეს ალბომიც ძირითადად ქალაქური სიმღერის (და ნანი ბრეგვაძის პოპ-მუსიკის) მოყვარულებს მოეწონებათ, მაგრამ ალბათ სხვებიც იპოვიან აქა-იქ მათთვის საინტერესო მომენტებს.

6 / 10.

————————————————————————————————————

I never really loved “Orera” very much, although their historic importance shouldn’t be overlooked. “Orera” got together in 1959 at became the first ever band (vocal-instrumental ensemble, to be more exact) in USSR. Perhaps the fact that, for their first 10 years, they had to evolve musically in almost complete vacuum, despite their quite a performing talent, really hindered their successful search for a characteristic musical direction. They used to dabble in everything – from Georgian folklore to Russian romance, with some beat-music and psychedelia rudiments appearing here and there. Although they covered many foreign hits in many languages, most of those were very superficial and not really telling anything. But the most important issue that, at least for me, made much of Orera‘s music unlistenable was the occurrence of songs with those horrible Georgian-Russian language chimeras. Very many songs were butchered and are forever gone from my playlist due to ridiculously inappropriate insertions of Russian “translations” in the Georgian lyrics.

It went on for years until Robert Bardzimashvili (the band director at that time) felt he’d gotten enough of stagnation and left to create musically much more valuable “75“. However, 4 years after his departure, in 1978, under Vakhtang Kikabidze‘s artistic and Teimuraz Megvinetukhutsesi‘s musical leadership, “Orera” finally managed to find a certain creative direction and record their first fully Georgian album.

The ensemble cleverly decided to dedicate album to something very close to their hearts – The Old Tbilisi. This resulted in thematically cohesive work that at moments managed to interestingly blend Georgian urban and pop music, with slight jazzy overtones. With the sound driven by the interplay between the flute, the organ (organ analogs had been used in urban music for many decades) and somewhat jazzy piano. Music is quite versatile, ranging form the standard pop-pathetics and balladry to very original rethinking of archaic urban music. The most impressive moments, “Chems Simgeras Vin Gaigebs” [1], “Kargi Iyo Ar Gametsan Tavidan” [4], and “Kekel-Jan” [8] were arranged by Irakli Kechakmadze, the composer who coincidentally arranged the current Georgian anthem based on the themes from Zakaria Paliashvili‘s operas. “Kekel-Jan” might be the best moment on the album, where archaic Kinto song is mutated to original, eastern psychedelic pop.

So, in all, we have an album which despite not being very challenging is quite well thought-out. The work has firmly filled its own niche and perhaps was a major influence on getting urban music to the Georgian pop mainstream in subsequent years. So this album is mainly for those who love urban music, but even others may find an interesting moment or two. 

6 / 10.

გადმოსაწერი ბმული / download link: Orera – Dzvel Tbilisshi (1978)

რევიუ #72: The BearFox – The BearFox (EP, 2014)

bearfox

ambient pop

ტრეკლისტი:

  1. Holding You (4:16)
  2. Lullaby (3:34)
  3. Bright Days (5:00)
  4. Sky (4:35)
  5. Flow (3:34)
  6. Lullaby (Bonus Track, Slow Version) (2:47)

შემადგენლობა:

  • მერაბ “მებო’ ნუცუბიძე – ვოკალი, გიტარა
  • ირაკლი “ბეთხო” მანჩხაშვილი – ელექტრონული ინსტრუმენტები

The BearFox, თავისი მცირე ასაკის მიუხედავად, წლის ყველაზე პოპულარული როკ-პროექტია საქართველოში. მათმა ლამაზმა, ოდნავ მელანქოლიურმა და ადვილად გასაგებმა მუსიკამ უცებ მოიგო ფართო აუდიტორიის გული. 2013 წლის ბოლოს, ირაკლი „ბეთხო“ მანჩხაშვილმა (ex-Green Room, Catch The Clouds) და მერაბ „მებო“ ნუცუბიძემ თანამშრომლობა დაიწყეს და მალევე ჩაწერეს ის რამდენიმე სიმღერა, რომელიც ამ EP-ზეა შესული.

ბლოგის ქართველი მკითხველებისთვის ამ სიმღერებს დიდი შესავალი აღარ სჭირდება, მაგრამ მაინც, ვისაც ამ ჯგუფზე პირველად ესმის, ვეტყვი, რომ უნაკლოდ პროდუსირებულმა და ნუცუბიძის მიერ ჰაეროვნად ნამღერმა Holding You-მ უმეტესობა უბრალოდ გააოცა. ჩანაწერზე არსებული სხვა სიმღერებიც დაახლოებით იმ იმავე ღირებულებებს ეფუძნება: უნაკლოდ შექმნილი ჯადოსნური, ზოგჯერ ჰიპნოზური ატმოსფერო, რომელსაც ზემოდან დანარნარებს ძალიან ლამაზი ვოკალი. მიახლოებითი მუსიკალური პარალელისთვის წარმოიდგინეთ, Sigur Ros-ს რომ შედარებით მარტივი მუსიკა რომ დაეკრა.

დღესდღეობით ამ დუეტს კიდევ სამი წევრი შეუერთდა (დრამერი აჩი შიოშვილი, გიტარისტი ბიკო ასკურავა და ბასისტი ცოტნე ჩიქობავა) და The BearFox-მა ცოცხლად დაკვრაც დაიწყო, ოდნავ დამძიმებული alternative/indie rock ჟღერადობით. ამ სადებიუტო EP-ს კი 8 / 10, ძალიან დიდი შემდგომი მოლოდინებით.

————————————————————————————————————

Despite its tender age, The BearFox is the most popular Georgian rock project of the year. Their beautiful, subtly melancholic, easy-to-understand music quickly won over an impressive breadth of audience.  In the late 2013, Irakli “Betkho” Manchkhashvili (ex-Green Room, Catch The Clouds) and Merab “Mebo” Nutsubidze began collaborating and soon recorded a handful of songs featured on this EP.

For Georgian readers of this blog, these songs already need little introduction. But still if anybody comes over the band for the first time, I’d say airily sung Holding You just amazed the most who heard it. Other songs on this recording are built upon the similar values: perfectly created magic, at times hypnotic atmosphere, flown over by soaring vocals. For approximate parallel, just imagine Sigur Ros doing a bit less complicated music.

At present, the band has added three more members (Achi Shioshvili on drums, Biko Askurava on guitar and Tsotne Chikobava on bass) and has commenced the live performances, with a bit heavier, alternative/indie rock sound. Meanwhile, this debut EP gets 8 / 10 from me with future expectations very high.

ალბომის მოსმენა შეიძლება BandCamp-ზე / Album can be streamed from BandCamp: The BearFox – The BearFox (2014)